Projekty Naukowe

 

Kierownicy/Opiekunowie aktualnie realizowanych projektów:

PROJEKTY REALIZOWANE

CZŁOWIEK W HORYZONCIE DZIEJÓW I AUTENTYCZNOŚCI BYCIA. STUDIA Z FILOZOFII JANA PATOCKI

  • 2011/03/B/HS1/01700
  • Okres realizacji: 18.07.2012 – 18.07.2015
  • Kwota: 56 400 PLN
  • Kierownik projektu: dr Dariusz Bęben
  • Celem projektu jest analiza dziejowego aspektu bycia człowieka. Człowiek jest bytem, w którym rozgrywa się proces zjawiania. Patočka pokazuję, że dzieje będą posiadały sens, że ludzkości może udać się zrealizować całościowy sens egzystencji. Może stać się to tylko pod jednym warunkiem – solidarność wstrząśniętych. Solidarność tych, którzy potrafią zrozumieć, o co chodzi w życiu i śmierci, a tym samym w dziejach.

KROCZĄC RÓŻNYMI DROGAMI, BADAMY PRAWDĘ. NAUKOWE WYDANIE KRYTYCZNE POLSKIEGO TŁUMACZENIA KORESPONDENCJI GOTTLOBA FREGEGO

  •  Projekt badawczy NPRH MNiSW, nr: 0407/NPRH/H22/84/2017;
  • Okres realizacji: 06. 11. 2017 – 05.11. 2020;
  • Kwota: 152 587 PLN
  • Kierownik projektu: dr hab. Gabriela Besler (Instytut Filozofii, Uniwersytet Śląski)
  • Pracownik badawczy: mgr Joanna Zwierzyńska (Instytut Matematyki, Uniwersytet Śląski)
  • Tłumacze: mgr Andrzej Pańta, dr Mateusz Jurczyński (Lancaster University), dr Marta Ples-Bęben (Instytut Filozofii, Uniwersytet Śląski), dr hab. Lidia Obojska, prof. nadzw. (Instytut Matematyki i Fizyki, Uniwersytet Przyrodniczo-Humanistyczny w Siedlcach).
  • Celem projektu jest udostępnienie polskiemu czytelnikowi jednej z najważniejszych korespondencji naukowych przełomu XIX i XX wieku, jaką była korespondencja Gottloba Fregego. Na książkę przygotowaną przez zespół badawczy i zatytułowaną: „Krocząc różnymi ścieżkami, badamy prawdę”. Naukowe wydanie krytyczne polskiego tłumaczenia korespondencji Gottloba Fregego złożą się dotąd odnalezione listy Fregego, tłumaczone z języków oryginalnych, dotąd wydane w językach oryginalnych, częściowo tłumaczone na język angielski. Korespondencja tego logika i matematyka niemieckiego należy do dziedzictwa humanistyki europejskiej z uwagi na:
  1. Piękny język literacki.
  2. Zawarte w niej małe traktaty filozoficzne na wielkie tematy filozoficzno-logiczne, w korespondencji z Husserlem, Russelem (laureatem literackiej Nagrody Nobla w 1950 roku), Wittgensteinem, Martym i innymi.
  3. Teorie o istotnym wpływie na XX-wieczną humanistykę, inspirowane tą korespondencją.
  4. Cenne informacje na temat życia europejskiego środowiska naukowego XIX/XX wieku.
  5. Osobiste, rodzinne doświadczenia naukowca.
  6. Społeczno-naukowe tło, w jakim rodziła się logika matematyczna XX wieku.

Wydanie przekładu korespondencji Fregego jest adresowane zarówno do miłośnika literatury pięknej, jak i naukowców, którym umożliwi:

  1. Kontynuację badań nad wpływem myśli niemieckiej na polskie środowisko naukowe.
  2. Wpisanie się w ogólnoświatowy trend powrotu do interdyscyplinarnych źródeł współczesnej humanistyki.
  3. Udział w aktualnie prowadzonej dyskusji nad zapomnianymi wątkami dorobku Fregego.

LEONARD NELSON A PROBLEM NIEMOŻLIWOŚCI TEORII POZNANIA

  • Projekt badawczy NCN nr: UMO-2013/11/B/HS1/03937,
  • Okres realizacji: 2014-2016,
  • Kwota: 77 930 PLN
  • Kierownik projektu: dr hab. Tomasz Kubalica
  • Celem projektu jest rzucenie światła na kierunek psychologiczny w myśli neokantowskiej. Przedmiotem badań jest filozofia teoretyczna Leonarda Nelsona. Podstawowe pytanie dotyczy jego interpretacji filozofii Kanta i Friesa oraz szerzej stosunku do kwestii możliwości teorii poznania.

TRADYCJA I FORMY KRYTYCYZMU W FILOZOFII EUROPEJSKIEJ (TRADITION UND FORMEN DER KRITIK IN DER EUROPÄISCHEN PHILOSOPHIE)

  • Okres trwania: 3 sierpnia 2016 r. – 31 grudnia 2017 r.
  • Nr umowy: 2016-08 Polsko-Niemiecka Fundacja na rzecz Nauki (PNFN)
  • Kwota: 9300 euro
  • Kierownik projektu: dr hab. Dariusz Kubok
    Prymarnym celem projektu jest analiza obecności i znaczenia krytycyzmu w europejskiej tradycji filozoficznej. O wadze krytycyzmu świadczy fakt, że nie tylko stanowi wyzwanie teoretyczne, ale także przyczynia się do zrozumienia i kształtowania wielu aspektów życia społecznego. Obecnie zaobserwować można różne formy deficytu postawy krytycznej, który prowadzi do niebezpiecznych zjawisk we współczesnej kulturze. Dlatego też, pośrednio, projekt prowadzić ma do lepszego zrozumienia i upowszechnienia wartości związanych z postawą krytyczną w różnych obszarach przestrzeni publicznej.

PRZYGOTOWANIE EDYCJI KRYTYCZNEJ WALTERA BURLEY’A „EXPOSITIO SUPER »DE CAELO ET MUNDO« ARISTOTELIS”

  • Projekt NCN Preludium nr 2011/01/N/HS1/04410
  • Okres realizacji: 2013-2015
  • Kwota: 38 400 PLN
  • Kierownik: mgr Piotr Glenszczyk
  • Opiekun naukowy: dr hab. Hanna Wojtczak
  • Celem projektu badawczego jest przygotowanie edycji krytycznej komentarza Waltera Burley’a Expositio super „De caelo et mundo” Aristotelis. Edycja zostanie przygotowana wraz z aparatem krytycznym, w którym wskazane zostaną różnice między podstawą edycji a pozostałymi lekcjami, a także aparatem historyczno-filozoficznym, w którym zawarte zostaną testimonia.
  • Całość edycji zostanie także dopełniona poprzez wstęp edytorski, gdzie zostaną omówione zagadnienia dotyczące między innymi autentyczności dzieła, autorstwa, czasu oraz miejsca powstania rękopisów. Zostanie także sporządzony szczegółowy opis wszystkich rękopisów oraz ukazanie związków, jakie zachodzą między przekazami (stemma codicum). Ostatnią częścią pracy będzie przedstawienie zależności między wydawanym dziełem a tekstami o podobnej tematyce z XIII i XIV wieku.

PROJEKTY ZREALIZOWANE

MIĘDZY MISTYKĄ A METAFIZYKĄ. STUDIUM FILOZOFII JOSEPHA MARÉCHALA

  • Projekt badawczy własny nr: N N101 171338
  • Okres: 17 maja 2010 – 16 lipca 2013.
  • Kwota: 46 000 PLN
  • Kierownik projektu: dr Aleksander R. Bańka
  • Projekt naukowy został poświęcony analizie koncepcji filozoficznej belgijskiego jezuity Josepha Maréchala (1878- 1944), twórcy tomizmu transcendentalnego i zarazem jednego z najistotniejszych przedstawicieli dwudziestowiecznej neoscholastyki. Celem pracy jest pierwsza w Polsce całościowa prezentacja dorobku myślowego Maréchala, obejmująca, po pierwsze: próbę ukazania jego koncepcji filozoficznej na historyczno-filozoficznym tle europejskiej kultury początków XX wieku; po drugie: systematyczną analizę dwóch zasadniczych obszarów jego naukowej działalności, na które składają się: 1 ) silnie osadzone w studiach psychologicznych i przyrodniczych badania nad problemem doświadczenia mistycznego w różnych tradycjach i kulturach; 2) wyrastająca z refleksji historyczno-filozoficznej próba ukrytycznienia fundamentów klasycznej metafizyki poprzez transpozycję tomistycznej teorii poznania na język filozofii Immanuela Kanta.

POLSKA FENOMENOLOGIA PRZEDWOJENNA. ANTOLOGIA TEKSTÓW

  • Projekt badawczy NPRH MNiSW, nr: 11H 11 004980;
  • Okres realizacji: 01. 02. 2012 – 31.01. 2014;
  • Kwota: 38 500 PLN
  • Kierownik projektu: dr Dariusz Bęben
  • Pracownicy badawczy: dr Marta Ples-Bęben
  • Celem projektu jest zebranie i krytyczne opracowanie nawiązujących do fenomenologii artykułów, sprawozdań i recenzji, napisanych przez polskich filozofów przed wybuchem drugiej wojny światowej. Chodzi o ukazanie szerszego horyzontu rozwoju i recepcji fenomenologii w okresie przedwojennym, a zatem – obok pierwszych prób przeniesienia fenomenologii na polski grunt – także polemicznych odniesień do tego nurtu filozoficznego i jego reprezentantów. Przygotowywana w ramach projektu publikacja będzie obejmowała między innymi najwcześniejsze polskie reakcje na fenomenologię Husserla (tu na przykład teksty Władysława Heinricha, Bronisława Bandrowskiego, Kazimierza Twardowskiego, Konstantego Michalskiego), wybrane artykuły najsłynniejszego polskiego ucznia Husserla – Romana Ingardena (a także fragmenty jego pism estetycznych oraz wybrane polemiki, w których brał udział). Znajdzie się w niej także miejsce artykuły i fragment rozprawy Leopolda Blausteina, a także na reakcje na fenomenologię z kręgu szkoły lwowsko-warszawskiej.

NEOKANTYZM W POLSCE

  • Projekt badawczy NPRH MNiSW nr: 0135/NPRH2/H12/81/2012,
  • Okres realizacji: 2012-2014,
  • Kwota: 121 356 PLN
  • Kierownik projektu: dr Tomasz Kubalica
  • Przedmiotem projektu Neokantyzm w Polsce wczesna fazę rozwoju współczesnej myśli filozoficznej w Polsce. Obiektem badań ma być wzajemne powiązanie zachodzące pomiędzy niezwykle wpływowym na początku dwudziestego wieku nurtem filozoficznym jakim był neokantyzm a polską myślą filozoficzną.

JOHANNES VOLKELT I MOŻLIWOŚĆ METAFIZYKI

  • Projekt badawczy NCN nr: UMO-2011/03/B/HS1/00373,
  • Okres realizacji: 2012-2013,
  • Kwota: 66 375 PLN
  • Kierownik projektu: dr Tomasz Kubalica
  • Celem projektu jest rzucenie światła na wczesną fazę rozwoju myśli neokantowskiej. Przedmiotem badań jest filozofia teoretyczna Johannesa Volkelta. Podstawowe pytanie dotyczy jego metafizycznej interpretacji filozofii Kanta oraz szerzej stosunku do kwestii możliwości metafizyki.

EDYCJA KRYTYCZNA „QUAESTIONES IN »METAPHYSICEN« ARISTOTELIS” JANA BURYDANA (VII KSIĘGA)

  • Projekt NCN Preludium nr 2011/01/N/HS1/04432
  • Okres realizacji: 2011-2013
  • Kwota: 28 600 PLN
  • Kierownik: mgr Monika Mansfeld
  • Opiekun naukowy: dr hab. Hanna Wojtczak
  • Celem projektu było stworzenie edycji krytycznej siódmej, najobszerniejszej księgi Quaestiones in duodecim libros Metaphysicorum AristotelisJana Burydana. Edycja opatrzona została dwoma aparatami krytycznymi: filologicznym – wyszczególniającym istotne różnice pomiędzy podstawą edycji a pozostałymi lekcjami oraz aparatem historyczno-literackim – zawierającym testimonia. Całość poprzedzona została obszernym wstępem edytorskim, w którym przedstawiono szczegółowy opis ośmiu zachowanych rękopisów z uwzględnieniem stosunków zależności pomiędzy nimi (stemma codicum), czas i miejsce powstania, potwierdzenie autorstwa, a także próba ustalenia wpływu innych doktryn filozoficznych na komentarz Burydana.

PRZYGOTOWANIE EDYCJI KRYTYCZNEJ JANA BURYDANA „QUAESTIONES SUPER »PARVA NATURALIA« ARISTOTELIS”

  • Projekt NCN Preludium nr 2011/01/N/HS1/04410
  • Okres realizacji: 2011-2013
  • Kwota: 46 400 PLN
  • Kierownik: mgr Maciej Stanek
  • Opiekun naukowy: dr hab. Hanna Wojtczak
  • Celem projektu było przygotowanie edycji krytycznej komentarza Jana Burydana Quaestiones super „Parva naturalia” Aristotelis.Edycja opatrzona została aparatem krytycznym, w którym wskazane zostały różnice między podstawą edycji a pozostałymi lekcjami, a także aparatem historyczno-literackim, w którym zawarto testimonia. Całość poprzedzono wstępem edytorskim, w którym poruszono zagadnienia autentyczności dzieła oraz potwierdzenie autorstwa, czasu i miejsca powstania rękopisów, sporządzono szczegółowy opis wszystkich trzynastu rękopisów oraz stemma codicum, gdzie wskazano zależności między przekazami. Wykazane zostały również zależności między dziełem Burydana a analogicznymi komentarzami z XIII i XIV wieku.

PRZYGOTOWANIE EDYCJI KRYTYCZNEJ TRZECIEJ CZĘŚCI (QU.11-15) KOMENTARZA MARSYLIUSZA Z INGHEN DO TRZECIEJ KSIĘGI »SENTENCJI« PIOTRA LOMBARDA

  • Projekt NCN Preludium nr 2011/01/N/HS1/04593
  • Okres realizacji: 2011-2013
  • Kwota: 39 600 PLN
  • Kierownik: mgr Romuald Żurek
  • Opiekun naukowy: dr hab. Hanna Wojtczak
  • Celem projektu była edycja krytyczna trzeciej części (qu.11-15) komentarza Marsyliusza z Inghen do trzeciej księgi ‘Sentencji’ Piotra Lombarda, poruszających m.in. zagadnienia z zakresu etyki, antropologii, metafizyki i teologii. Wydanie komentarza umożliwi poznanie, nieznanych dotąd, niezachowanych w żadnym innym dziele, poglądów etycznych Marsyliusza, który jako jeden z pierwszych zmierzał do opracowani powszechnej etyki praktycznej. Edycja opatrzona została aparatem historyczno-doktrynalnym oraz poprzedzona wstępem do edycji, w którym podjęto m.in. zagadnienia autorstwa, czasu i miejsca powstania tego komentarza; jego budowy; zależności dzieła Marsyliusza od innych komentarzy oraz Marsyliusza rozumienie etyki.

PRZYGOTOWANIE EDYCJI KRYTYCZNEJ PRZYPISYWANEGO BENEDYKTOWI HESSEMU KOMENTARZA DO KATEGORII ZACHOWANEGO W RĘKOPISIE BJ 1900 FF. 124V-272V

  • Projekt NCN Opus nr 2011/01/B/HS1/04572
  • Okres realizacji: 2011-2014
  • Kwota: 91 500 PLN
  • Kierownik: dr hab. Hanna Wojtczak
  • Pozostali pracownicy badawczy: mgr Monika Mansfeld, mgr Maciej Stanek, mgr Romuald Żurek
  • Celem projektu jest przygotowanie krytycznej edycji jednego z najbardziej interesujących komentarzy do Kategorii Arystotelesa zachowanego w rękopisie BJ 1900, prawdopodobnie zredagowanego przez Pawła z Pyskowic, reprezentującego najoryginalniejszy prąd myślowy schyłku średniowiecza – krakowskąvia communis. Przeprowadzane badania podstawowe pozwolą nie tylko na udostępnienie tekstu źródłowego, ale także przyczynią się do rozstrzygnięcia spornych kwestii autorstwa wydawanego dzieła, które dotychczas były przedmiotem dyskusji i sporów w literaturze przedmiotu.Edycję poprzedzać będzie wstęp, w którym podjęte zostaną wspomniane kwestie autorstwa, ponadto ustalone zostaną data i miejsce powstania dzieła.Wskazane zostaną liczne testimonia, ukazujące zarówno źródła inspiracji, jak i oddziaływanie dzieła na całe środowisko krakowskie.